Nauka zaczyna się od życia codziennego - w Montessori człowiek najpierw uczy się czynności życia codziennego, począwszy od najprostszych działań aż do podejmowania skomplikowanych decyzji życiowych. W konwencjonalnym nauczaniu oczekuje się wielorakich umiejętności bez dostarczenia doświadczeń, które do tego prowadzą.

Uczenie poprzez działanie – to główne założenie pedagogiki Montessori. Uczniowie zdobywają wiedzę, kompetencje, umiejętności, doświadczenie poprzez własną spontaniczną aktywność. Tu nauczyciel nie narzuca dziecku działań, ale jedynie współpracuje w procesie wychowawczym. Wbrew pozorom nie tylko nie tworzy to chaosu, ale wręcz przeciwnie, rozwija umiejętność współpracy, zapewnia spontaniczną i twórczą aktywność, pomaga w kształtowaniu indywidualnych cech osobowości, w zdobywaniu wiedzy, umiejętności i kompetencji, tworzeniu prawego charakteru.

Autorski zestaw materiałów edukacyjnych - każdy element całości materiału ma swoją ustaloną funkcję w przygotowanym otoczeniu. Dzięki temu pedagogika Montessori jest zwartym, spójnym, kompleksowym systemem pedagogicznym, obejmującym zarówno wychowanie jak i nauczanie. Pomoce te cechuje: prosty, precyzyjny, estetyczny sposób wykonania, uwzględniający stopniowanie trudności i przystosowanie do konkretnych potrzeb rozwojowych ucznia. Ich wykonanie i konstrukcja daje możliwość samodzielnej kontroli błędów i pomyłek. Pomoce są, zapewnione jest wielowariantowe zastosowanie i powtarzalność doświadczenia. Dziecko przechodzi od materiału konkretnego do bardziej abstrakcyjnego, budzi swoją ciekawość, jest zainteresowane i zmotywowane. Materiał cechuje duży związek z rzeczywistością społeczną i przyrodniczą.

Cały materiał dydaktyczny opracowany przez Marię Montessori można podzielić na kilka kategorii:
Materiał praktyczny - przeznaczony do ćwiczeń stosowanych w życiu codziennym, związany jest z troską o siebie i otoczenie. Pozwala dziecku na zdobycie niezależności, wdraża do samokontroli. Pomaga kształtować nawyki związane z przygotowaniem miejsca pracy, utrzymaniem porządku wokół siebie i w najbliższym otoczeniu.

Materiał sensoryczny - służy wszechstronnemu kształceniu zmysłów (wielkość, grubość, długość), kształtów, smaków, ciśnienia i ich powiązań. Dzieci poznają wiele pojęć związanych z doznaniami płynącymi przez zmysły, uczą się nazywać i różnicować. Wyrabiają w sobie świadomość istnienia ładu i harmonii w otoczeniu.

Materiał matematyczny – służy zrozumieniu zależności matematycznych. Dzieci ćwicząc na konkretach uczą się rozumieć pojęcie ilości. Potrafią skoncentrować się na zadaniu i czerpać z doświadczania poszczególnych ilości wielką satysfakcję. Poznawanie materiału matematycznego następuje poprzez przejście „od konkretu do abstraktu”.

Materiał językowy - służy poznawaniu słowa pisanego, wzbogaca słownictwo dziecka, uczy właściwego używania języka mówionego. Pozwala na naukę czytania i pisania, gramatyki a także pracy z tekstem. Rozbudza zainteresowanie słowem, a także pozwala na właściwe kształtowanie pracy dłoni przy pisaniu. Już dzieci w wieku przedszkolnym w sposób naturalny i poglądowy poznają części mowy: rzeczownik, czasownik, przymiotnik, przysłówek.

Materiał kulturowy dotyczy wielu elementów z różnych dziedzin, z którymi dziecko spotyka się na co dzień. Należą do tej grupy m.in. pojęcie czasu, kultura, botanika, muzyka, sztuka. Dziecko uwrażliwia się na różnorodność otaczającego je świata.

Na opracowanie materiału rozwojowego Maria Montessori poświęciła 12 lat. Poprzedziły je żmudne i wnikliwe obserwacje dzieci. Zwróciła uwagę na samodzielną, skupioną, radosną i wytrwałą pracę dziecka, którą nazwała polaryzacją uwagi. Ważną cechą przygotowanych ćwiczeń jest ich „zaproszeni owy charakter”, czyli atrakcyjność pomocy dostosowanych do fazy rozwoju dziecka. Materiał przykuwa uwagę, wywołuje zainteresowanie, zachęca do pracy z nim. Dziecko nabiera zaufania do swojej pracy, która przynosi mu widoczną radość i stymuluje do wykonywania coraz trudniejszych zadań.

Indywidualny poziom wymagań - każdy uczeń powinien mieć ustalony indywidualny poziom wymagań dzięki czemu realizowany program kształcenia będzie dostosowany do indywidualnych możliwości każdego wychowanka, jego umiejętności i zainteresowań, nie wprowadza się zasad współzawodnictwa i konkurowania, nie obowiązują oceny, nie ma nagród i kar a proces wychowania opiera się na samokontroli. Każdy uczeń ma założoną kartę obserwacji, w której nauczyciel notuje czynności wykonywane przez dziecko w ciągu dnia, swoje obserwacje i spostrzeżenia. Promocja z klasy do klasy nie opiera się na ocenie uzyskanej przez wychowanka z zakresu konkretnego przedmiotu. Celem działań dorosłego jest pełna szacunku i miłości postawa, wspieranie młodego człowieka w realizowaniu indywidualnego wewnętrznego planu rozwoju.

Sala montessoriańska jest wzorem porządku i harmonii. Materiał uporządkowany jest zgodnie z rozwojem poszczególnych umiejętności. Dzieci mają możliwość wyboru miejsca, rodzaju, czasu i pozycji do pracy, po skończonych ćwiczeniach odkładają wszystko na miejsce. W swojej pracowni czują się nie tylko gospodarzami ale współtwórcami otoczenia, w którym przebywają. Zasadę utrzymania ładu i porządku w sposób naturalny akceptują. Cała przestrzeń daje poczucie ładu, który przynosi wewnętrzny spokój i idealne warunki do pracy. W otoczeniu „jakość bycia z drugim człowiekiem jest znacznie ważniejsza niż ilość i jakość przedmiotów nas otaczających.” Pierwsze 6 lat życia odznacza się ogromnym wzrostem, postępem. Dziecko w tym okresie nieustannie myśli, pracuje chłonąc wszystko, co je otacza. Klasa często obejmuje przestrzeń zewnętrzną, gdzie dzieci mogą studiować, badać rośliny i zwierzęta w naturalnym otoczeniu. Montessori pomaga rozwijać zainteresowanie obserwowaniem natury trwające często przez całe życie i odkrywaniem świata na nowo. Poznawanie innych kultur, rozwijanie mocnego systemu historii, zrozumienie siebie jako jednostki to podstawy pedagogiki.

Samodzielność i wolność - nauczyciel montessoriański pomaga dziecku w umiejętnym korzystaniu z wolności w myśl zasady: „pozwalać na tyle, ile to możliwe, a ograniczać tyle ile to konieczne”. Tylko poprzez akty wolnego wyboru dziecko może zaistnieć – ujawnić swą istotę i swoje zainteresowania, uzdolnienia i kreatywność, rozwijać i poznać siebie – swoje mocne i słabe strony. Zasada swobodnej pracy – podstawowej aktywności dziecka, nie zakłada ani wszechmocy nauczyciela ani nieograniczonego zaufania do sił dziecka. Jest to równowaga. Najpierw samodzielność, potem wolność, połączona z odpowiedzialnością. Montessori określiła zasady pedagogiczne korzystania z wolności, która nie ma nic wspólnego z samowolą. Ta wolność umożliwia spontaniczną eksplorację i odkrywanie.

Każda klasa montessoriańska obejmuje trzy poziomy wiekowe. Są one stabilnym środowiskiem, nauczyciel zna każde dziecko jako indywidualną jednostkę i może jasno adresować komunikaty do jego emocjonalnych i naukowych potrzeb. Nauczyciel rzadko jest w centrum uwagi życia klasy, pracuje z garstką dzieci, podczas gdy pozostałe pracują indywidualnie lub w małych grupach. Często dla trzylatka najlepszym nauczycielem jest inne trochę starsze dziecko, które już opanowało daną umiejętność. Proces jest dobry dla obu: starszego i młodszego dziecka. Dzieci nie tylko uczą się razem, ale i od siebie nawzajem. Młodsze dzieci doświadczają codziennej stymulacji dzięki starszym kolegom - wzorom, którzy w zamian rozwijają zdolności przewodnictwa i odpowiedzialności. Dzieci rozwijają mocne więzi pomiędzy przyjaciółmi, innymi dziećmi i nauczycielami. Dzieci czują się kochane i szanowane jako indywidualności, którymi są. Montessori tworzy system nauki dla dziecka, ale także społeczność dla rodziny. W atmosferze uprzejmości i szacunku dzieci odkrywają, że są zdolne do wielu rzeczy i są niezależnymi jednostkami. Uczą się we własnym tempie i w sposób najbardziej efektywny dla nich samych jako indywidualnych uczniów. Nie ma tu rzędów ławek, gdzie nauczyciel prowadzi dzieci przez zagadnienia lekcji. W zamian za to są dzieci porozrzucane po sali, pracujące samodzielnie lub współpracujące ze sobą.

UWAGA! Ten serwis używa cookies i podobnych technologii.

Brak zmiany ustawienia przeglądarki oznacza zgodę na to. Czytaj więcej…

Zrozumiałem

Nowe zasady dotyczące cookies

W ramach naszej witryny stosujemy pliki cookies w celu świadczenia Państwu usług na najwyższym poziomie, w tym w sposób dostosowany do indywidualnych potrzeb. Korzystanie z witryny bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zamieszczane w Państwa urządzeniu końcowym. Możecie Państwo dokonać w każdym czasie zmiany ustawień dotyczących cookies.

Zmiana ustawień w popularnych przeglądarkach

Internet Explorer 9.0

Z menu przeglądarki (prawy górny róg): Narzędzia > Opcje Internetowe > Prywatność, przycisk Witryny. Suwakiem ustawiamy poziom, zmianę zatwierdzamy przyciskiem OK.

(Więcej na stronie o przeglądarce Internet Explorer)

Mozilla Firefox

Z menu przeglądarki: Narzędzia > Opcje > Prywatność. Uaktywnić pole Program Firefox: „będzie używał ustawień użytkownika”.
O ciasteczkach (cookies) decyduje zaklikanie – bądź nie – pozycji Akceptuj ciasteczka.
(Więcej na stronie o przeglądarce Mozilla Firefox)

Google Chrome

Trzeba kliknąć na menu (w prawym górnym rogu), zakładka Ustawienia > Pokaż ustawienia zaawansowane. W sekcji „Prywatność” trzeba kliknąć przycisk Ustawienia treści. W sekcji „Pliki cookie” można zmienić następujące ustawienia plików cookie:
Usuwanie plików cookie
Domyślne blokowanie plików cookie
Domyślne zezwalanie na pliki cookie
Domyślne zachowywanie plików cookie i danych stron do zamknięcia przeglądarki
Określanie wyjątków dla plików cookie z konkretnych witryn lub domen
(Więcej na stronie o przeglądarce Chrome)

Opera

Z menu przeglądarki: Narzędzie > Preferencje > Zaawansowane.
O ciasteczkach decyduje zaznaczenie – bądź nie – pozycji Ciasteczka.
(Więcej na stronie o przeglądarce Opera)

Safari

W menu rozwijanym Safari trzeba wybrać Preferencje i kliknąć ikonę Bezpieczeństwo. Tu wybiera się poziom bezpieczeństwa w obszarze ,,Akceptuj pliki cookie”.
(Więcej na stronie o przeglądarce Safari)